اين جنگها در جاى خود بيايد ) . از جهت تأليفى ، كه كرده معروف است . او تاريخ وقايع را از ابتداى خلقت عالم تا 221 ميلادى معلوم داشته و ضمنا تواريخ را به حساب سال شمارى عيسوى با حسابهائى ، كه قبل از آن بوده مقايسه كرده ، ولى ، از اين تأليف قسمت كمى باقى است و مابقى گم شده . از تأليفات ديگرش هم قطعاتى باقى مانده . براى تاريخ دولت پارت نيز از نوشته‌هاى او ميتوان اطّلاعاتى تحصيل كرد . اوتروپيوس « 1 » مورّخ رومى ، كه با ژوليان امپراطور روم بجنگ شاپور دوّم ساسانى رفت و در 370 م . درگذشت . تاريخ روم را باختصار از ابتداى بناى آن تا در گذشتن يويان « 2 » امپراطور روم ، يعنى 364 ميلادى نوشته . اسلوب ، انشاءاش ساده است و قضاوتهايش بيطرفانه . زايد است گفته شود ، كه اطّلاعاتى نيز بتاريخ دولت پارت و زمانهاى ديگر ايران از نوشته‌هاى او بدست ميآيد . بطلميوس كلوديوس « 3 » عالم هندسه و هيئت دان معروف يونانى ، كه در نيمه اوّل قرن دوّم ميلادى در اسكندريهء مصر ميزيست . از تأليفاتش اطّلاعاتى راجع بزندگانى او بدست نميآيد . معروف‌ترين تأليف او بيونانى به مگاله سونتاكسيس « 4 » ( مجموعهء بزرگ ) موسوم است و اين تأليف را اكنون به اسمى ، كه اعراب به آن داده‌اند ، المجست نامند . اين تأليف از 13 كتاب تركيب شده است و حاوى تمامى چيزهائى است ، كه از حيث علوم رياضى ( مخصوصا هندسه ) و هيئت باعث شهرت بطلميوس گرديده . تأليف ديگرش جغرافياى او است ، كه داراى هشت كتاب است . هيئت بطلميوس چنان كه معلوم است ، حالا بهيئت قديم معروف است و از زمان كپرنيك « 5 » هيئت‌دان لهستانى ، كه در نيمهء اوّل قرن پانزدهم ميلادى در گذشته ، هيئت بطلميوس را باطل ميدانند . امّا جغرافيااش براى تاريخ عهد قديم اهميّتى بسزا دارد و براى تاريخ قديم ايران

--> ( 1 ) - Eutropius . ( 2 ) - Jovien . ( 3 ) - Ptolemee ( Claudius ) . ( 4 ) - Megale Suntaxis . ( 5 ) - Copernic .